جدول کود دهی درخت گلابی (جدول کود دهی گلابی در تمام دوره ها) + PDF

اهمیت تغذیه و کود دهی درخت گلابی

درخت گلابی یکی از میوه‌های پرطرفدار و ارزشمند در بازار داخلی و جهانی است که به‌دلیل طعم دلپذیر، خواص تغذیه‌ای بالا و کاربرد در صنایع غذایی و فرآوری، جایگاه ویژه‌ای در بین باغداران دارد. همین ویژگی‌ها باعث شده تا بسیاری از کشاورزان و باغداران، به‌ویژه در مناطق معتدل، به کشت و پرورش این درخت روی بیاورند.

برای دستیابی به محصولی با کیفیت عالی و عملکرد بالا (افزایش باردهی درخت)، پیروی از یک برنامه تغذیه‌ای اصولی و دقیق ضروری است. استفاده درست از کود دهی درخت گلابی در زمان مناسب، تأثیر مستقیمی بر رشد رویشی، گل‌دهی، افزایش کیفیت میوه، تقویت ریشه و حتی عملکرد محصول در سال‌های بعد دارد.

در این مقاله، یک جدول جامع و کاربردی از مراحل مختلف کود دهی درخت گلابی در اختیار شما قرار می‌گیرد. همچنین درباره نکات مهم در آبیاری، تغذیه و مدیریت رشد درختان گلابی به زبانی ساده و کاربردی صحبت خواهیم کرد.

اگر شما هم به‌دنبال افزایش عملکرد و کیفیت محصول درختان گلابی خود هستید، تا پایان این مقاله با ما همراه باشید. همچنین می‌توانید جدول کامل برنامه تغذیه‌ای را از طریق فایل PDF زیر دانلود نمایید.

بهترین و جامع ترین جدول کود دهی گلابی

(تمامی کود های معرفی شده، قابل کلیک هستند)

مراحل رشد در کود دهی گلابی

• فصل زمستان (آذر، دی، بهمن، اسفند). قبل بیدار شدن درخت
• هفته اول اسفند
• نیمه دوم اسفند همزمان با تورم جوانه های درخت قبل از باز شدن شکوفه ها
• نیمه دوم اسفند (اولین آبیاری)
• ظهور میوه و ریزش شکوفه ها
• نخودی شدن میوه
• مرحله دوم مبارزه با کرم (20 روز بعد از سمپاشی مرحله اول کرم)
• فندقی شدن میوه
• ظهور پسیل گلابی
• بعد از برداشت محصول
• بعد از ریزش برگ درختان

مرحله اول:فصل زمستان (آذر، دی، بهمن، اسفند) – قبل از بیدار شدن درخت گلابی

در فصل زمستان، زمانی که درختان گلابی در مرحله خواب زمستانی به سر می‌برند، آماده‌سازی خاک و تامین مواد مغذی ضروری برای رشد بهاره اهمیت زیادی دارد. کوددهی مناسب در این دوره، با هدف تقویت سیستم ریشه‌ای و افزایش مقاومت درخت در برابر بیماری‌ها و آفات، نقش کلیدی در افزایش کیفیت و کمیت محصول سال آینده ایفا می‌کند. انجام مراقبت‌های لازم قبل از بیدار شدن درخت، زمینه‌ساز شروع موفق رشد و توسعه بهتر گیاه خواهد بود.

چالکود کامل (حاوی عناصر ماکرو و میکرو)

• ترکیب:
• نیتروژن (N)
• فسفر (P)
• پتاسیم (K)
• ریزمغذی‌ها (آهن، روی، منگنز، مس، بور، مولیبدن)
• خواص:
• تامین کلیه عناصر غذایی اصلی و کم‌مصرف
• افزایش فعالیت میکروارگانیسم‌های مفید خاک
• بهبود ساختار خاک و نگهداری رطوبت
• تحریک رشد ریشه و افزایش جذب مواد مغذی
• تاثیر اصلی:
• تقویت سیستم ریشه‌ای درخت
• افزایش مقاومت درخت در برابر تنش‌های محیطی
• بهبود رشد کلی درخت و افزایش عملکرد محصول
• افزایش کیفیت و کمیّت میوه در سال‌های بعد

مرحله دوم کود دهی درخت گلابی:هفته اول اسفند

در هفته اول اسفند، درخت گلابی هنوز در دوران خواب زمستانی قرار دارد، اما فعالیت‌های تغذیه‌ای و مراقبتی در این مرحله نقش بسیار مهمی در آماده‌سازی درخت برای فصل رشد ایفا می‌کند. یکی از اقدام‌های کلیدی در این بازه زمانی، اجرای صحیح برنامه کود دهی درخت گلابی به‌منظور کنترل آفات زمستان‌گذران و تقویت بنیه درخت پیش از بیدار شدن آن است.

در این مرحله، سمپاشی ترکیبی از اتیون و روغن ولک به‌عنوان یک اقدام پیشگیرانه توصیه می‌شود تا آفات پنهان‌شده در شیارها و زیر پوست درخت نابود شوند. همچنین، این سمپاشی از شیوع آفات در بهار جلوگیری کرده و زمینه را برای شروع یک فصل زراعی سالم و پربار فراهم می‌کند.

اجرای اصولی این مرحله از کود دهی درخت گلابی، تأثیر مستقیمی بر کاهش خسارات آفت و افزایش قدرت جوانه‌زنی در هفته‌های بعد خواهد داشت.

سمپاشی اتیون به همراه روغن ولک

• ترکیب:
• اتیون (Ethion) — حشره‌کش فسفره
• روغن ولک (Horticultural Oil) — روغن باغبانی برای خفه کردن آفات
• خواص:
• از بین بردن و کنترل آفات زمستان‌گذران (مانند شپشک‌ها، کنه‌ها و حشرات مکنده)
• پوشش‌دهی یکنواخت برگ‌ها و شاخه‌ها برای محافظت
• کمک به کاهش جمعیت آفات در ابتدای فصل رشد
• تاثیر اصلی:
• کاهش آسیب‌های ناشی از آفات قبل از باز شدن شکوفه‌ها
• بهبود سلامت کلی درخت و افزایش کیفیت محصول نهایی
• کاهش نیاز به مصرف سموم در فصول بعدی

مرحله سوم کود دهی درخت گلابی: نیمه دوم اسفند (اولین آبیاری)

در نیمه دوم اسفند و همزمان با اولین آبیاری، درخت گلابی وارد فاز بیدار شدن و رشد ریشه می‌شود. این مرحله، زمان مناسبی برای شروع تغذیه ریشه‌ای و اصلاح خاک به شمار می‌رود. اجرای اصولی برنامه کود دهی درخت گلابی در این بازه زمانی، به افزایش رشد ریشه، جذب بهتر عناصر غذایی و آمادگی درخت برای گل‌دهی کمک می‌کند. استفاده از آبکودهایی مانند هیومیک اسید، کودهای فسفر بالا و کلات آهن، پایه‌ای قوی برای رشد فصل بهار فراهم می‌سازد.

1. فروت ست

• ترکیب:
• عناصر ریزمغذی مانند بور (B) و روی (Zn)
• به‌همراه نیتروژن (در برخی ترکیبات)
• خواص:
• جذب سریع از طریق برگ
• کمک به تشکیل بهتر گل و لقاح
• پیشگیری از ریزش گل و میوه
• تأثیر اصلی:
• افزایش تعداد میوه‌های سالم
• بهبود کیفیت گل‌دهی
• تقویت جوانه‌های زایشی و افزایش عملکرد سال بعد

2.کود هیومیک اسید

• ترکیب:
• اسید هیومیک و فولویک
• مواد آلی استخراج‌شده از لئوناردیت یا تورب
• خواص:
• بهبود ساختار خاک و افزایش نگهداری رطوبت
• افزایش جذب کودهای شیمیایی توسط ریشه
• تحریک رشد ریشه‌های موئین
• تأثیر اصلی:
• تقویت سیستم ریشه‌ای درخت
• افزایش جذب عناصر غذایی
• بالا بردن مقاومت در برابر تنش‌های محیطی

3. کود 10-52-10

• ترکیب:
• نیتروژن (10%)
• فسفر بالا (52%)
• پتاسیم (10%)
• خواص:
• تحریک رشد ریشه در مراحل اولیه
• تقویت جوانه‌زنی و استقرار بهتر درخت
• سازگاری با سیستم آبیاری تحت فشار
• تأثیر اصلی:
• رشد سریع ریشه‌های جدید
• افزایش قدرت جذب مواد غذایی
• بهبود عملکرد نهایی درخت در فصل برداشت

4.کود کلات آهن

• ترکیب:
• آهن کلات شده (EDDHA یا DTPA)
• معمولاً با غلظت 6% آهن قابل جذب
• خواص:
• حل‌پذیری بالا در آب
• جذب سریع از طریق ریشه
• پایدار در خاک‌های قلیایی
• تأثیر اصلی:
• رفع سریع زردی برگ‌ها (کلروز آهن)
• بهبود فتوسنتز و سبزینگی
• افزایش رشد گیاه و سلامت عمومی درخت

مرحله چهارم کود دهی درخت گلابی:ظهور میوه و ریزش شکوفه‌ها

در مرحله چهارم، همزمان با ظهور میوه و ریزش شکوفه‌ها، نیاز تغذیه‌ای درخت گلابی وارد مرحله‌ای حساس و حیاتی می‌شود. در این دوره، درخت برای حفظ میوه‌های تازه تشکیل‌شده و مقابله با بیماری‌ها به تقویت بیشتری نیاز دارد. اجرای دقیق برنامه کود دهی درخت گلابی با تمرکز بر تغذیه برگی، تأمین عناصر ریزمغذی و کنترل قارچ‌ها و آفات، نقش کلیدی در افزایش سلامت میوه، کاهش ریزش و جلوگیری از بروز آفات مخرب دارد. رسیدگی مناسب در این مرحله، پایه‌گذار کیفیت و کمیت نهایی محصول خواهد بود.

1. اکسی کلرو مس

• ترکیب:
• اکسید کلرور مس (Copper Oxychloride)
• معمولاً با خلوص 35% تا 50% ماده مؤثره
• خواص:
• قارچ‌کش تماسی و محافظتی
• خاصیت ضدباکتریایی ملایم
• ماندگاری نسبتاً بالا روی برگ و شاخه
• تأثیر اصلی:
• کنترل بیماری قارچی آتشک گلابی
• کاهش شیوع لکه‌های برگی و شانکرهای باکتریایی
• محافظت از بافت‌های جوان گیاه در برابر آلودگی ثانویه

 2. فن والریت (Fenvalerate)

• ترکیب:
• فن‌والریت، یک ترکیب حشره‌کش از خانواده پیرتروئیدهای مصنوعی
• غلظت معمول: 20% تا 25% ماده مؤثره
• خواص:
• حشره‌کش تماسی و گوارشی
• تأثیر سریع و دوام نسبتاً بالا
• ایمن برای بسیاری از محصولات کشاورزی در دوز توصیه‌شده
• تأثیر اصلی:
• مبارزه مؤثر با کرم گلابی و لارو حشرات آفت
• پیشگیری از کرم‌خوردگی و سوراخ‌شدن میوه‌ها
• کاهش جمعیت آفات در ابتدای فصل میوه‌دهی

3.کاپتان (Captan)

• ترکیب:
• کاپتان (Captan) به‌عنوان قارچ‌کش تماسی
• غلظت معمول: 50% تا 80% ماده مؤثره بسته به فرمولاسیون
• خواص:
• قارچ‌کش تماسی، محافظتی و نسبتاً ایمن برای گیاه
• بدون مقاومت‌پذیری قارچ‌ها در صورت استفاده اصولی
• اثر پیشگیرانه بالا بر طیف وسیعی از قارچ‌ها
• تأثیر اصلی:
• کنترل بیماری لکه غربالی در گلابی
• جلوگیری از سوراخ‌شدن برگ‌ها و لکه‌دار شدن میوه‌ها
• افزایش سلامت برگ و کاهش ریزش زودرس آن‌ها

مرحله پنجم کود دهی درخت گلابی: نخودی شدن میوه

در مرحله پنجم، همزمان با نخودی شدن میوه، روند رشد و درشتی گلابی‌ها سرعت می‌گیرد و نیاز درخت به عناصر غذایی افزایش می‌یابد. این دوره، زمان طلایی برای تقویت میوه و بهبود ویژگی‌های کیفی آن است. اجرای اصولی کود دهی درخت گلابی با استفاده از ترکیباتی مانند کود کامل (20-20-20)، کلات آهن و هیومیک اسید، موجب بهبود رنگ، اندازه، و طعم میوه شده و از زردی برگ‌ها و کمبود عناصر ضروری جلوگیری می‌کند. تغذیه متعادل در این مرحله، عملکرد نهایی محصول را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد.

1.کود 20-20-20

• ترکیب:
• 20٪ نیتروژن (N)
• 20٪ فسفر (P₂O₅)
• 20٪ پتاسیم (K₂O)
• عناصر میکرو در برخی فرمول‌ها مانند آهن، منگنز، روی
• خواص:
• تأمین هم‌زمان عناصر اصلی مورد نیاز درخت
• کاملاً محلول در آب و قابل استفاده در آبیاری قطره‌ای یا سیستم‌های محلول‌پاشی
• سازگار با اغلب شرایط خاکی
• تأثیر اصلی:
• افزایش رشد یکنواخت میوه
• درشت شدن و سنگین‌تر شدن میوه‌ها
• افزایش قدرت گیاه در جذب سایر عناصر

2.کود کلات آهن (Fe-EDDHA یا Fe-DTPA)

• ترکیب:
• آهن کلات شده با عامل EDDHA یا DTPA
• درصد آهن بسته به نوع: 6٪ یا بیشتر
• خواص:
• قابل جذب سریع توسط ریشه حتی در pH بالا
• پایدار در خاک‌های آهکی و قلیایی
• مناسب برای محلول‌پاشی یا آبیاری قطره‌ای
• تأثیر اصلی:
• رفع سریع زردی برگ‌ها (کلروز آهن)
• افزایش سبزینگی و قدرت فتوسنتز در درخت
• بهبود کیفیت و رنگ میوه

3.کود هیومیک اسید

• ترکیب:
• اسید هیومیک استخراج شده از لئوناردیت
• حاوی مواد آلی، فولویک اسید، پتاسیم و ترکیبات محرک رشد
• خواص:
• افزایش ظرفیت نگهداری آب در خاک
• بهبود ساختار خاک و فعالیت میکروبی
• کمک به آزادسازی عناصر قفل‌شده در خاک
• تأثیر اصلی:
• تقویت ریشه‌زایی و رشد ریشه
• افزایش جذب سایر کودهای شیمیایی
• بهبود سلامت عمومی درخت در طول رشد میوه

4.کود میکرو

• ترکیبات اصلی:
• روی (Zn)
• آهن (Fe)
• منگنز (Mn)
• مس (Cu)
• بور (B)
• مولیبدن (Mo)
• خواص و نقش عناصر: 
• روی (Zn): تحریک رشد، افزایش سنتز پروتئین و تشکیل هورمون رشد
• آهن (Fe): فعال‌سازی آنزیم‌ها، بهبود فتوسنتز و سبزینگی برگ
• منگنز (Mn): کمک به فعالیت‌های آنزیمی، افزایش مقاومت به بیماری‌ها
• مس (Cu): بهبود فرآیندهای متابولیکی، افزایش کیفیت میوه
• بور (B): بهبود گرده‌افشانی، افزایش تشکیل میوه و سلامت بافت‌ها
• مولیبدن (Mo): کمک به تثبیت نیتروژن و سنتز اسیدهای آمینه
•  تأثیر اصلی: 
• جلوگیری از زردی برگ‌ها
• افزایش رشد یکنواخت درخت
• بهبود رنگ، طعم و درشتی میوه
• افزایش مقاومت درخت در برابر تنش‌های محیطی و بیماری‌ها
• کمک به تغذیه متعادل و جذب بهتر عناصر ماکرو (NPK)

مرحله ششم کود دهی درخت گلابی:مرحله دوم مبارزه با کرم

در مرحله ششم، همزمان با مرحله دوم مبارزه با کرم، درخت گلابی همچنان درگیر رشد میوه و تکمیل فرآیند تشکیل بافت‌های نهایی است. در این زمان علاوه بر مدیریت آفات مانند کرم میوه‌خوار، باید به برنامه دقیق کود دهی درخت گلابی نیز توجه ویژه‌ای شود. استفاده از کودهای تقویتی و محلول‌پاشی‌های هدفمند، ضمن افزایش مقاومت گیاه در برابر آفات، به ارتقای کیفیت میوه، افزایش ماندگاری و کاهش ریزش ناگهانی کمک می‌کند. تلفیق تغذیه و کنترل آفات، کلید سلامت و بهره‌وری باغ در این مرحله است.

نام سم: دیازینون (Diazinon)

•  ترکیب شیمیایی: 
• ماده مؤثر: دیازینون 60٪ (Diazinon 60% EC)
• فرمول مولکولی: C₁₂H₂₁N₂O₃PS
• دسته‌بندی: حشره‌کش ارگانوفسفره
• نحوه عملکرد: 
• تماسی و گورشی
• مهار آنزیم کولین استراز در سیستم عصبی آفات
• از بین بردن آفات از طریق فلج و مرگ تدریجی
•  خواص و مزایا: 
• اثر سریع و قوی روی انواع آفات جونده و مکنده
• ماندگاری مناسب در سطح گیاه (با رعایت دوره کارنس)
• قابلیت اختلاط با برخی سموم و کودها (با تست اختلاط)
•  تأثیر اصلی بر درخت گلابی:
• کنترل مؤثر کرم گلابی (نظیر کرم سیب و کرم برگ‌خوار)
• جلوگیری از نفوذ لارو به داخل میوه
• کمک به تولید میوه سالم، بدون کرم و قابل انبارداری
• مناسب برای مرحله دوم مبارزه پس از ریزش شکوفه‌ها

 نکات ایمنی و کاربری

• دوره کارنس: حداقل ۲۱ روز قبل از برداشت
• استفاده با ماسک، دستکش و لباس مناسب
• عدم استفاده در ساعات گرم روز یا هنگام وزش باد

مرحله هفتم کود دهی درخت گلابی :فندقی شدن میوه

در مرحله هفتم، همزمان با فندقی شدن میوه، تمرکز اصلی بر درشت شدن، رنگ‌گیری و بهبود کیفیت نهایی میوه‌هاست. در این بازه حساس، اجرای دقیق برنامه کود دهی درخت گلابی نقش حیاتی در افزایش بازارپسندی، طعم، رنگ و ماندگاری محصول دارد. استفاده از کودهای پتاسه، کلسیم و عناصر کلاته، موجب جلوگیری از پوک شدن میوه، افزایش استحکام بافت و بهبود ذخیره‌سازی پس از برداشت می‌شود. این مرحله، نقطه عطفی برای تضمین موفقیت اقتصادی باغداران است.

1.کود 36-12-12

• ترکیب:
• نیتروژن (N) 36%
• فسفر (P) 12%
• پتاسیم (K) 12%
• خواص:
• تامین عناصر غذایی اصلی مورد نیاز درخت
• افزایش رشد و توسعه برگ‌ها و شاخه‌ها
• بهبود فرآیند فتوسنتز
• تأثیر اصلی:
• درشت شدن میوه و افزایش کیفیت و کمیت محصول

2.کود کلسیم

• ترکیب:
• کلسیم (Ca) به صورت قابل جذب
• خواص:
• تقویت دیواره سلولی
• افزایش مقاومت درخت به بیماری‌ها و تنش‌های محیطی
• بهبود کیفیت پوست میوه
• تأثیر اصلی:
• جلوگیری از پفکی و پوک شدن میوه و افزایش ماندگاری و انبارداری

3.کود فسفر کلات

• ترکیب:
• فسفر (P) در فرم کلات شده برای جذب بهتر
• خواص:
• افزایش رشد ریشه
• بهبود انتقال انرژی در سلول‌ها
• تقویت گلدهی و جوانه‌زنی
• تأثیر اصلی:
• کمک به رنگ‌گیری بهتر میوه و افزایش عملکرد

4.کود پتاس کلات

• ترکیب:
• پتاسیم (K) در فرم کلات شده
• خواص:
• تنظیم تعادل آب در سلول‌ها
• افزایش مقاومت گیاه به خشکی و سرما
• بهبود کیفیت میوه (طعم، رنگ و بافت)
• تأثیر اصلی:
• درشت شدن میوه و بهبود کیفیت ظاهری و خوراکی

مرحله هشتم کود دهی درخت گلابی: ظهور پسیل گلابی

در مرحله هشتم، هنگام ظهور پسیل گلابی، علاوه بر کنترل به موقع آفات، توجه به تغذیه مناسب درخت اهمیت ویژه‌ای دارد. برنامه دقیق کود دهی درخت گلابی به تقویت سیستم ایمنی و افزایش مقاومت در برابر آفات کمک می‌کند و سلامت کلی درخت را تضمین می‌نماید. ترکیب مناسب کودها در این مرحله، موجب حفظ رشد مطلوب و کیفیت میوه‌ها می‌شود و آسیب‌های ناشی از پسیل را کاهش می‌دهد.

آبامکتین

•  ترکیب اصلی:
• آبامکتین 1.8% EC (Emulsifiable Concentrate – مایع قابل امولسیون)
• مشتق طبیعی از باکتری Streptomyces avermitilis
•  خواص:
• آفت‌کش تماسی و گوارشی
• نفوذپذیر در برگ ولی سیستمیک کامل نیست
• پایدار در برابر نور مستقیم در کوتاه‌مدت
• اثر باقی‌مانده نسبتاً کم (سازگارتر با محیط نسبت به برخی سموم دیگر)
•  تأثیر اصلی روی درخت گلابی:
• کنترل مؤثر آفت پسیل گلابی (Psylla)
• جلوگیری از مکیدن شیره گیاهی توسط پسیل
• کاهش خسارت‌های غیرمستقیم مانند دوده‌زدگی برگ و ریزش میوه
• بهبود رشد و شادابی عمومی درخت در فصل رویش

مرحله نهم کود دهی درخت گلابی : بعد از برداشت محصول

در مرحله نهم، بعد از برداشت محصول، زمان مناسبی برای تقویت درخت و آماده‌سازی آن برای فصل بعد است. اجرای برنامه منظم کود دهی درخت گلابی در این مرحله باعث ترمیم ذخایر مواد غذایی، بهبود رشد ریشه‌ها و افزایش مقاومت درخت در برابر تنش‌های محیطی می‌شود. این مراقبت‌ها، پایه‌ای قوی برای تولید محصول با کیفیت در سال آینده فراهم می‌آورد.